હેબર પ્રક્રિયામાં વપરાતો ડાયહાઈડ્રોજન વાયુ કુદરતી વાયુમાંથી મળતા મિથેનની ઊંચા તાપમાનની વરાળ સાથે પ્રક્રિયા કરીને ઉત્પન્ન થાય છે. બે તબક્કાની પ્રક્રિયાના પ્રથમ તબક્કામાં $CO$ અને $H_2$ નું નિર્માણ થાય છે. બીજા તબક્કામાં,પ્રથમ તબક્કામાં બનેલા $CO$ ની વધુ વરાળ સાથે વોટર ગેસ શિફ્ટ પ્રક્રિયા કરવામાં આવે છે,
$CO_{(g)} + H_2O_{(g)} \longleftrightarrow CO_{2(g)} + H_{2(g)}$
જો $400^{\circ}C$ તાપમાને એક પ્રક્રિયા પાત્રમાં $CO$ અને વરાળનું સમાન મોલર મિશ્રણ એવી રીતે ભરવામાં આવે કે જેથી $P_{CO} = P_{H_2O} = 4.0 \ bar$ થાય,તો સંતુલન સમયે $H_2$ નું આંશિક દબાણ કેટલું હશે? $400^{\circ}C$ તાપમાને $K_p = 10.1$ છે.
$CO_{(g)} + H_2O_{(g)} \longleftrightarrow CO_{2(g)} + H_{2(g)}$
જો $400^{\circ}C$ તાપમાને એક પ્રક્રિયા પાત્રમાં $CO$ અને વરાળનું સમાન મોલર મિશ્રણ એવી રીતે ભરવામાં આવે કે જેથી $P_{CO} = P_{H_2O} = 4.0 \ bar$ થાય,તો સંતુલન સમયે $H_2$ નું આંશિક દબાણ કેટલું હશે? $400^{\circ}C$ તાપમાને $K_p = 10.1$ છે.
(D) ધારો કે કાર્બન ડાયોક્સાઇડ અને હાઇડ્રોજન વાયુ બંનેનું આંશિક દબાણ $p$ છે. આપેલી પ્રક્રિયા છે:
$CO_{(g)} + H_2O_{(g)} \longleftrightarrow CO_{2(g)} + H_{2(g)}$
પ્રારંભિક: $4.0 \ bar \quad 4.0 \ bar \quad 0 \quad 0$
સંતુલન સમયે: $(4.0 - p) \ bar \quad (4.0 - p) \ bar \quad p \ bar \quad p \ bar$
આપેલ છે કે $K_P = 10.1$
હવે,
$\frac{P_{CO_2} \times P_{H_2}}{P_{CO} \times P_{H_2O}} = K_P$
$\frac{p \times p}{(4.0 - p)(4.0 - p)} = 10.1$
$\frac{p}{4.0 - p} = \sqrt{10.1} = 3.178$
$p = 12.712 - 3.178p$
$4.178p = 12.712$
$p = 3.04 \ bar$
તેથી,સંતુલન સમયે $H_2$ નું આંશિક દબાણ $3.04 \ bar$ હશે.
$CO_{(g)} + H_2O_{(g)} \longleftrightarrow CO_{2(g)} + H_{2(g)}$
પ્રારંભિક: $4.0 \ bar \quad 4.0 \ bar \quad 0 \quad 0$
સંતુલન સમયે: $(4.0 - p) \ bar \quad (4.0 - p) \ bar \quad p \ bar \quad p \ bar$
આપેલ છે કે $K_P = 10.1$
હવે,
$\frac{P_{CO_2} \times P_{H_2}}{P_{CO} \times P_{H_2O}} = K_P$
$\frac{p \times p}{(4.0 - p)(4.0 - p)} = 10.1$
$\frac{p}{4.0 - p} = \sqrt{10.1} = 3.178$
$p = 12.712 - 3.178p$
$4.178p = 12.712$
$p = 3.04 \ bar$
તેથી,સંતુલન સમયે $H_2$ નું આંશિક દબાણ $3.04 \ bar$ હશે.
Explore More
Similar Questions
જો સંતુલન સમયે પ્રક્રિયાનો સંતુલન અચળાંક $20.0$ હોય અને પુરોગામી પ્રક્રિયાનો વેગ અચળાંક $10.0$ હોય,તો પ્રતિગામી પ્રક્રિયા માટે વેગ અચળાંક કેટલો થાય?
Medium
View Solutionએક મોલ $H_2O_{(g)}$ અને એક મોલ $CO_{(g)}$ ને $1 \ L$ ના ફ્લાસ્કમાં લેવામાં આવે છે અને $725 \ K$ સુધી ગરમ કરવામાં આવે છે. સંતુલન સમયે,પાણીનો $40 \%$ ભાગ $CO_{(g)}$ સાથે નીચે મુજબ પ્રક્રિયા કરે છે:
$H_2O_{(g)} + CO_{(g)} \rightleftharpoons H_{2(g)} + CO_{2(g)}$
તેનું $K_c$ મૂલ્ય કેટલું હશે?
$H_2O_{(g)} + CO_{(g)} \rightleftharpoons H_{2(g)} + CO_{2(g)}$
તેનું $K_c$ મૂલ્ય કેટલું હશે?
પ્રક્રિયા $A_{(g)} + 2B_{(g)} \rightleftharpoons 3C_{(g)} + D_{(g)}$ માટે $1000 \ K$ તાપમાને $K_p$ નું મૂલ્ય $0.05 \ atm$ છે. $R$ ના સંદર્ભમાં $K_c$ નું મૂલ્ય શું થશે?
Medium
View Solutionચોક્કસ તાપમાને અને $3 \ atm$ દબાણે,$75\%$ $PCl_5$ એ $PCl_3$ અને $Cl_2$ માં વિઘટન પામે છે. પ્રક્રિયા $PCl_{5(g)} \rightleftharpoons PCl_{3(g)} + Cl_{2(g)}$ માટે $K_p$ શોધો.
જે પ્રક્રિયા માટે $K_{c} = 2.3 \times 10^3 \ mol \ L^{-1}$ છે તે $-$ છે.
Medium
View SolutionVedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo